درس 10 (نماز جمعه-نماز مسافر)

نماز جمعه

يکي از نمازهايي که بايد با جماعت خوانده شود و به تنهايي نمي‏شود خواند «نماز جمعه» است. نماز جمعه، زيباترين اجتماع هفتگي مسلمانان است. در اين نماز، امام جمعه، نمازگزاران را به تقوا و پاکدامني سفارش مي‏کند و آنها را با مسائل گوناگون جهان آشنا مي‏کند. حضرت امام خمينيقدس سره درباره اهميّت اين اجتماع با شکوه نوشته‏اند: «نماز جمعه و دو خطبه آن، از مراسم بزرگ مسلمانان است؛ مانند مراسم حج، و افسوس که مسلمانان از وظايف مهم سياسي – اسلاميِ خود در اين مراسم غفلت کرده‏اند.»(1)

احکام نماز جمعه‏

 1- نماز جمعه دو رکعت است؛ مانند نماز صبح، امّا دو قنوت مستحبي دارد که يکي در رکعت اوّل، قبل از رکوع و ديگري در رکعت دوّم، پس از رکوع خوانده مي‏شود.

 2- نماز جمعه به جاي نماز ظهر خوانده مي‏شود.

 3- واجب است امام جمعه قبل از نماز دو خطبه بخواند.

 4- وقتي که امام جمعه خطبه‏هاي نماز جمعه را مي‏خواند، واجب است شرکت‏کنندگان در نماز جمعه به خطبه‏ها گوش دهند و سخن گفتن در آن موقع مکروه است، بنابراين هنگامي که امام جمعه خطبه مي‏خواند، بهتر است از خواندن کتاب و حرف زدن با ديگران و هر کاري که مانع گوش دادن به خطبه‏هاست بپرهيزيم.

 چه زماني نمازهاي چهار رکعتي را دو رکعت بخوانيم؟

 گاهي وقت ها در مسافرت نمازهاي چهار رکعتي را بايد دو رکعت بخوانيم، حتماً مي‏پرسيد چرا دو رکعت؟ و يا مي‏پرسيد در کداميک از سفرها؟

در پاسخِ پرسش اول مي‏گوييم:

دستورات اسلام مطابق برنامه‏هاي زندگي بشر تنظيم شده است؛ مثلاً کسي که مشکلي‏ دارد و نمي‏تواند وضو بگيرد، تيمّم مي‏کند و کسي که نمي‏تواند ايستاده نماز بخواند، نشسته مي‏خواند. در مسافرت هم چون معمولاً انسان عجله دارد تا از اتوبوس يا قطار جانماند و به کارهاي خود برسد، ديد و بازديد و خريد يا کارهاي ديگرش را به خوبي انجام دهد، خداوند از 17 رکعت نماز او که در شبانه روز بايد بخواند، شش رکعت کم کرده است؛ يعني بايد تمام نمازهاي چهار رکعتي را دو رکعتي بخواند.

 در پاسخ پرسش دوّم هم مي‏گوييم:

 اگر طول سفر ما از 45 کيلومتر کمتر نباشد؛ يعني 5/22 کيلومتر برويم و همان اندازه راه را برگرديم، نماز را کوتاه مي‏خوانيم ولي در سفرهاي کوتاه که براي کار در مزرعه يا بازي و تفريح به بيرون ده يا شهر مي‏رويم و طول راه کمتر از 45 کيلومتر است، نمازمان را کامل مي‏خوانيم.

 چند مسأله درباره نماز مسافر

 1- نمازهاي صبح و مغرب در مسافرت هيچ تغييري نمي‏کند.

 2- در وطن؛ يعني شهر يا روستاي خودمان، بايد نمازمان را کامل بخوانيم.

3- وقتي به مسافرت مي‏رويم، در ميان راه نمازمان را کوتاه مي‏خوانيم ولي اگر هنوز زياد از وطن خودمان دور نشده‏ايم و هنوز ديوارهاي شهر يا روستايمان را مي‏بينيم و يا صداي اذان محلّ زندگي‏مان را مي‏شنويم، بايد نماز را کامل بخوانيم.

 4- اگر به شهر يا روستايي سفر کرده‏ايم و مي‏خواهيم ده روز يا بيشتر در آن جا بمانيم، بايد نمازمان را تمام بخوانيم؛ مثلاً به مشهد يا قم سفر کرده‏ايم و قصد داريم ده روز يا بيشتر در آن شهر بمانيم، تا وقتي که در آنجا هستيم بايد نمازمان را کامل بخوانيم ولي اگر تصميم داريم کمتر از ده روز بمانيم بايد نمازمان را کوتاه بخوانيم.

پرسش و پاسخ :

 1- نماز جمعه با نماز ظهر چه تفاوت هايي دارد؟

 2- وظيفه نمازگزاران در هنگامي که امام جمعه خطبه مي‏خواند چيست؟

 3- آيا مي‏دانيد چرا در سفر، نمازهاي چهار رکعتي را بايد دو رکعتي‏ بخوانيم؟

 4- در چه صورتي در سفر بايد نمازمان را کوتاه بخوانيم؟

 5- آيا ممکن است در سفر نيز نمازمان را کامل بخوانيم؟ در چه صورتي؟

———————————————————————————————————————————————————————————

(1) تحريرالوسيله، ج‏1، ص 234 م‏

به اشتراک بگذارید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *