راهکارهای برطرف نمودن تکبر

راهکارهای برطرف نمودن تکبر

1) توجه به ضعف های انسانی

انسان ذاتاً موجودی ضعیف و نیازمند است. ضمن اینکه این مطلب یک حقیقت انکار ناپذیر است، آیات و روایات بسیاری بر این مطلب صحه می گذارد.

«اى مردم شما(همگى) نيازمند به خدائيد؛ تنها خداوند است كه بى‏نياز و شايسته هر گونه حمد و ستايش است!» (فاطر15)

«خدا ميخواهد کار را بر شما سبك كند؛ و انسان، ضعيف آفريده شده است.» (نساء28)

امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمایند: مِسْكِينٌ ابْنُ آدَمَ! مَكْتُومُ الْأَجَلِ مَكْنُونُ الْعِلَلِ مَحْفُوظُ الْعَمَلِ تُؤْلِمُهُ الْبَقَّةُ وَ تَقْتُلُهُ الشَّرْقَةُ وَ تُنْتِنُهُ الْعَرْقَة

بيچاره فرزند آدم! اجلش پنهان، بيمارى‏هايش پوشيده، اعمالش همه نوشته شده، پشّه‏اى او را آزار مى‏دهد، جرعه‏اى گلو گيرش شده او را از پاى در آورد، و عرق كردنى او را بد بو سازد!

(نهج البلاغة-ترجمه شهيدى    حکمت419  ص : 436)

2) توجه به گذشته خود

یکی از راههای مبارزه با صفت تکبر، توجه به موقعیت پیشین خود است. اینکه شخص متکبر کمی با خود تأمل و تفکر کند در اینکه قبل از اینکه این مسئولیت را بعهده بگیرد کجا بود؟ چه کاری انجام می داد؟ بالاخره این سرگروه از وقتی پا به مسجد پایگاه گذاشت، این مسئولیت را که به عهده نداشت! به طور معمول هرکسی وارد مسجد می شود، مدتی تحت تعلیم قرار می گیرد؛ حال یا تعالیم عقیدتی، یا نظامی یا تجربیات فعالیتهای تشکیلاتی. مدتی شاگردی می کند، بدون اینکه هیچ مسئولیتی داشته باشد و بعد از آن به فراخور حال خودش و نیاز مسجد مسئولیتهای بیشتر و مهم تری به او می دهند. پس چه خوب است سرگروههای محترم یادشان نرود، که سالهای قبل چه وضعیتی داشتند. ممکن است بعضی فقط برای نماز جماعت تکبیر می گفتند، بعضی مسئول کتاب خانه بوده اند، یا شاید مسئول پذیرایی در مراسم و مناسبتها بوده اند و شاید مسئول کفشداری. به هر حال یادآوری این مطلب بسیار مفید است که انسان گذشته چندسال قبل خود را از یاد نبرد.

وقتی حضرت امام خمینی ره مسئولیت رهبریِ رسمی مردم را به عهده گرفتند، یکی از کارهایی که فراموش نکردند همین مطلب بود. یعنی توجه به موقعیت قبلی خود. با این فرق که حضرت امام (ره) موقعیت 2 سال پیش خود را در نظر نمی گرفت، بلکه موقعیت 12سالگی خود را در نظر گرفته و در اوج محبوبیت می فرمود من یک طلبه هستم و نه یک بار و دوبار بلکه دهها بار. به طوری که در دهه آخر عمرشان هیچگاه گذشته خود را فراموش نکردند و در سخنانشان در صحیفه نور بارها و بارها به مناسبتهای مختلف اعلام کردند که من فقط یک طلبه هستم.(صحيفه امام    ج‏7    ص : 397)

بهترین الگوی ما در اخلاق تشکیلاتی حضرت امام هستند، ببینیم چگونه موقعیت های پیشین خود را در برابر شعارهای مردم، هم برای خود و هم برای دیگران تکرار می کنند.

3) انجام اعمال متواضعان

4) برتری دادن دیگران

5) توجه به عیوب خویشتن

یکی دیگر از راهکارهای مبارزه با این صفت توجه به نقاط ضعف خود می باشد. هر انسانی غیر از معصومین علیهم السلام دارای نقاط ضعفی است و سرگروهی هم که به صفت تکبر دچار است، از این قاعده مستثنا نیست.

6) تذکر مربی

یکی از وظایفی که مربی مجموعه بر عهده دارد این است که نسبت به مشکلات و روحیات بد اخلاقی زیرمجموعه اش بی تفاوت نباشد. اگر عیبی در هر کدام از آنها دید با آنها به مشاورات فردی -با رعایت شرایط خاص آن- بپردازد و آنان را راهنمایی کند. این کار در برخی از موارد می تواند به صورت مستقیم صورت بگیرد.

به اشتراک بگذارید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *