مشورت

مشورت

مشورت نقش مهمی در راه شناخت و رشد متربیان دارد. از این رو ضروری است که یک سرگروه تربیتی آن را جزء ویژگی های خود برشمرد.

مشورت و راهنمایی در تاریخ بشر پیشینه ای کهن و قدیمی داشته و همواره یار و مددکار انسان در طول حیات او بوده است. از این رو در همه اعصار، انسان خود را در ابعاد گوناگون نیازمند مشاوره و راهنمایی دانسته است و امروزه نیز بیش از هر زمان دیگر، مردم با موضوع مشورت در قلمروهای مختلف نظری و کاربردی و در عرصه های گوناگون زندگی مادی و معنوی با گرایش های متنوع و متعدد در حوزه های رفتاری،شناختی،روانی،تربیتی ، تحصیلی،خانواده، ازدواج، شغل و امثال آن سروکار دارند. عقل و نقل هر دو به نحوی شهادت می دهند که انسان جهت برخورداری از زندگی سالم و سعادت مندانه نیازمند مشورت با دیگران است و در واقع مشورت بنا بر سخن نورانی حضرت علی (علیه السلام)مشارکت جویی در عقول دیگرانن و سهیم شدن در تجارب صاحبان عقل و معرفت می باشد.(مَن شاور رجال شارکها فی عقولهم. غرر الحکم.ص 441)

مشاوره در محضر قرآن

در قرآن ، سوره اى به نام ((شورا)) است كه در آيات 36 تا 38 آن ، ((مشاوره)) به عنوان يكى از صفات ويژه مؤمنان ، در رديف توكل ، اجتناب از گناه ، (تقوا) اجابت پروردگار، اقامه نماز، انفاق و … مطرح گرديده  . مى فرمايد:

*(… وَما عِنْدَاللّهِ خَيْرٌ وَاَبْقى لِلَّذينَ آمَنُوا وَعَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ وَالَّذينَ يَجْتَنِبُونَ كَبائِر الاْثْمِ وَالْفَواحِشَ وَاِذا ما غَضِبُوا هُمْ يَغْفِرُونَ وَالَّذينَ اسْتَجابُوا لِرَبِّهِمْ وَاَقامُوا الصَّلاةَ وَاَمْرُهُمْ شُورى بَيْنَهُمْ وَمِمّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ ).

((… و آنچه نزد خداوند است براى كسانى كه ايمان آورده و بر پروردگارشان توكل مى كنند، بهتر و پايدارتر است ؛ همان كسانى كه از گناهان بزرگ و اعمال زشت ، اجتناب مى ورزند و هنگامى كه خشمگين شوند، عفو مى كنند. و كسانى كه دعوت پروردگارشان را اجابت كرده و نماز را برپا مى دارند و كارهايشان به صورت مشورت در ميان آنان است و از آنچه به آنان روزى داده ايم ، انفاق مى كنند)).

و در سوره آل عمران ، آيه 159 خطاب به پيامبر (صلى اللّه عليه و آله ) در كنار امر به عفو مردم و استغفار براى آنان و به مشورت در امور با آنان چنين دستور داده است :

*(فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظّاً غَليظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشاوِرْهُمْ فِى الاَمْرِ فَاِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ … )

((به (بركت) رحمت الهى در برابر آنان (مردم) خرم (و مهربان) شدى و اگر خشن و سنگدل بودى ، از اطراف تو، پراكنده مى شدند. پس ‍ آنان را ببخش و برايشان آمرزش طلب كن و در كارها با آنان مشورت كن ، اما هنگامى كه تصميم گرفتى (قاطع باش و) بر خدا توكل كن …)).

*يَاأَيُّهَاالْمَلَأُأَفْتُونِيفِيأَمْرِيمَاكُنتُقَاطِعَةًأَمْرًاحَتَّىتَشْهَدُون[1](نمل/32)

سپس گفت : ای اشراف (وای بزرگان) نظر خود را در این امر عدم به من باز گو کنید که من هیچ کار مهمی را بدون حضور (و مشورت) شما انجام نداده ام.

مشورت در محضر روایات

پيامبر (صلى اللّه عليه و آله ) و ائمه اطهار (عليهم السّلام ) علاوه بر اينكه خود، مشاور مردم بودند و پيوسته به راهنمايى مردم مى پرداختند، با ديگران نيز مشورت مى كردند؛ مانند آنكه در بدر، پيامبر (صلى اللّه عليه و آله ) اين مسئله را – كه مسلمانان بجنگند يا نه – به شور گذاشت و بعد از آنكه راى اكثريت مبنى بر جنگيدن اعلام شد، تصميم بر جنگ گرفت ، همچنين در مورد محل استقرار لشكر، نظر ((حباب بن منذر)) پذيرفته شد كه مى گفت : گرچه اين محل به دشمن نزديك است ولى در كنار آب است . و يا در ((جنگ خندق ))، به منظور محافظت از شهر، نظر ((سلمان )) مبنى بر حفر گودال در اطراف مدينه را پذيرفت و پيامبر (صلى اللّه عليه و آله ) دستور فرمود تا اطراف مدينه را حفر كنند. و نظاير اينها بسيار است كه رسول خدا (صلى اللّه عليه و آله) و ائمه اطهار (عليهم السّلام ) پيوسته در كارها، با اصحابشان به مشاوره مى پرداختند.

اميرالمؤمنين (عليه السّلام ) نيز چنين بود. مشاوره او با دوازده نفر مانند سلمان ، ابوذر و … در مورد سكوت 25 ساله اش و يا قيام و جنگ و مشورت با اصحاب بدر و ياران خود در انتخاب استانداران و فرمانداران و نظاير اينها، همه شاهد بر اين حقيقت است . در حديثى نقل شده است كه امام رضا (عليه السّلام ) در مورد كارى ، با يكى از اصحابش ، مشورت كرد و او از اينكه طرف مشاوره امام (عليه السّلام ) قرار گرفته ، شگفت زده شد. حضرت براى اينكه بيان نمايد اين روش هميشگى ماست و جاى شگفتى نيست ، فرمود:

((… ان رسول اللّه (صلى اللّه عليه و آله) كان يستشير اصحابه ثم يعزم على ما يريد)). ((رسول خدا درود خدا بر او و دودمانش باد پيوسته از اصحابش ، در كارها، مشورت خواهى مى كرد، سپس بر انجام خواسته اش تصميم مى گرفت))

نکته

هنگامی که سخن از مشورت و مشاوره به میان می آوریم و آن را جزء ویژگی های شما بیان می کنیم باید این نکته را نیز همواره با خود داشته باشید که فقط مشاوره شما به متربیان مد نظر نیست بلکه سخن از مشورت شما با مربیان نیز در این قسمت حائز اهمیت است. مشاوره و راهنمایی متربی بسیار مهم است ، اما نباید از مشورت با مربی نیز غافل شد، اگر مشکلی برای گروهتان پیش آمد که قابل حل نبود و یا کاری را می خواهید برای اعضاء حلقه انجام دهید که زیاد در آن تخصص ندارید، حتما با مربی خود به مشورت بپردازید و آن را مهم بدانید.

پس یکی دیگر از ویژگی های شما نیز گفته شد، البته حتما این صفت با شما بوده و هست و قصد ما از بیان آن، روشن تر نمودن مشاوره و مشورت برای شما بود تا اهمیت آن را بیشتر دریابید.

به اشتراک بگذارید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *