محورهای رشد در صالحین (3)

محور چهارم: رشد اخلاقی
به دلیل آنکه اکثر ملاک‌‌‌ها و معیارهای رشد افراد که تا اینجا بیان شد، قبلاً نیز در مرحله تثبیت، توصیه و تأکید شده بود، حال بر این اساس، یادآوری این نکته ضرورت دارد که در مرحله تثبیت، اعضای حلقه تربیتی تنها با ملاک‌‌‌ها و معیارهای رشد، آشنایی اجمالی پیدا می‌‌کنند و زمینه‌‌‌سازی لازم برای انجام این دستورات در آنها صورت می‌‌پذیرد. امّا در این مرحله یعنی در مرحله رشد، آنها به انجام دستورات مربوط به رشد و شکوفایی در زندگی انسان در طول حیات، ترغیب و تشویق می‌‌شوند و با کمک مربی و سرگروه به تدریج راهکارهای رشد، تعالی، ارتقا و کمال را در گروه تمرین می‌کنند.

به گونه‌ای که در دوره رشد، رفتار نیک در افراد ابتدا به صورت عادت درمی‌‌آید و سپس با تکرار و تمرین و مرور زمان به شکل ملکه رفتاری در ایشان درخواهد آمد.
به دیگر سخن آنکه مرحله تثبیت، مرحله «این‌گونه گشتن» بود، امّا دوره رشد، «دوره این‌طور شدن» است و اصولاً در مفهوم کلمه رشد به خودی خود ایصال به مطلوب و دستیابی به هدف نیز وجود دارد.
به‌عنوان مثال و در جریان صالحین کسی که به مرتبه رشد اخلاقی رسیده باشد، خودش می‌تواند پس از آن مربی یا سرگروه یک حلقه تربیتی جدید صالحین باشد و دیگران را در رسیدن به مسیر رشد و تعالی و سعادت و کمال یاری نماید. درست به همین دلیل است که در رسیدن به مرحله رشد اخلاقی، حتماً لازم است که مربی خود بیش از همه متخلق به اخلاق اسلامی باشد و از همین روست که گفته می‌شود آموزش دین و اخلاق به دیگران، مربی می‌‌خواهد نه آموزگار، معلم و یا مدرس.
مربی همچنین در طرح‌‌ریزی رشد اخلاقی و کمال و تعالی اعضای حلقه‌‌‌های تربیتی صالحین، در واقع همکار خدا به شمار می‌‌آید، خداوند بلند مرتبه‌ای که همگی او را با عنوان رب‌العالمین می‌‌شناسند.
پس باید به اصول و قواعد این همکاری پایبند و آگاه باشد. همچنین در این خصوص چنین به نظر می‌‌رسد که برای رسیدن به رشد مطلوب اخلاقی و تربیتی اعضای گروه، ابتدا لازم است كه مربی و سرگروه، هدف مشخصی را برای خود مشخص نمایند و بر اساس آن گام بردارند.
برخی اهداف رشد اخلاقی در گروه
حال به جهت آنکه در حلقه‌‌‌های تربیتی صالحین قرار است روش‌های تربیتی مکتب اهل‌بیت عصمت و طهارت علیهم‌السّلام جاری گردد و در این راه افراد مؤمن مجاهد و مسلمان مسجدی تربیت شود؛ بنابراین می‌‌توان اهم اهداف رشد اخلاقی انسان را در این مرحله، بر اساس آموزه‌‌‌های دینی و اسلامی، به شرح ذیل برشمرد:
1. خودشناسی با هدف خداشناسی و اصلاح نفس؛
2. رشد فضایل و مکارم اخلاقی بر اساس ‌‌ایمان به خدا و رعایت تقوای الهی؛
3. پرورش روحیه تعبد آگاهانه، مداومت بر ذکر خدا و تقیّد عملی به انجام احکام و دستورات دینی؛
4. ایجاد احساس کرامت اخلاقی و عزت نفس و نیز پرورش روحیه نظم و انضباط در افراد؛
5. رسیدن به مرحله تعادل در زندگی و هدفدار کردن متربی در طول دوران حیات.
به‌عنوان مثال و به منظور آشنایی اعضای گروه با عظمت خالق هستی و پروردگار بی‌همتا، مربی می‌تواند متربیان را به جمع‌آوری آیات قرآن و روایات اسلامی با موضوع معرفی شگفتی‌‌‌های آفرینش و شناخت قدرت و عظمت خداوند متعال ترغیب و تشویق نماید و یا در شرایط مناسب با پخش فیلم‌‌هایی همچون مستند اسرار و شگفتی‌‌‌های آفرینش و از این قبیل، ذهن افراد را با این مسئله مهم و حیاتی درگیر نماید.

علاوه بر این برای تشویق اعضای حلقه تربیتی به انجام احکام و دستورات شرعی و سایر فرایض دینی، مربی می‌تواند در مراسمی همچون مراسم جشن تکلیف و امثال آن، افراد را با کتب و منابع فقهی، رساله عملیه مراجع و نیز نحوه استفاده از آن آشنا نماید.
چندی پیش در بازدید و سرکشی از حلقه‌‌‌های صالحین یکی از شهرستان‌های استان، مسئولان صالحین گزارش دادند که در یکی از مساجد موفّق شهر، مربیان دلسوز و آگاه با هدف رشد اخلاقی و تعالی و کمال متربیان اقدام به تشکیل «کارنامه اخلاقی» برای یک یک اعضای گروه کرده‌اند، به این شکل که در پایان هر فصل، خبر تجدید شدن افراد را در بعضی از صفات نیک و پسندیده به صورت محرمانه به آنها متذکر می‌‌شوند و وقتی کسی را در آستانه مردودی می‌‌بینند، درست مثل طبیبی دلسوز و آموزگاری مهربان، برایش نسخه معالجه درمانی خاص می‌‌پیچند، به معالجه و درمانش می‌‌پردازند، کلاس تقویتی برایش ترتیب می‌‌دهند و سعی می‌‌کنند که با تذکار، یادآوری، توصیه و ترغیب معنوی، آنان را به حرکت واداشته و در مواقع لازم، با تمام توان یاریشان نمایند که حتی‌الامکان واحدهای درسی این ترم کلاس اخلاق را در آینده با موفقیت پشت سر بگذارند.
در خاتمه در این خصوص یادآوری این مهم ضرورت دارد که تذکر اخلاقی و توصیه کلامی به جوانان و نوجوانان، اگر دلسوزانه و درست صورت پذیرد، همواره بیشترین اثر تربیتی را در اصلاح اخلاقی متربیان دارد و این دیگر هنر مربی است که بتواند در صحبت‌‌‌های خصوصی و تذکرات فردی، مخاطب را نسبت به ضعف‌‌‌های اخلاقیش آشنا نموده و برای رفع آنها راهکار عملی و قابل اجرا ارائه نماید.
محور پنجم: رشد اعتقادی
نقطه اوج رسیدن به رشد اعتقادی انسان از منظر اسلام، دستیابی به نگرش توحیدی و قرار گرفتن در مدار خدامحوری و معادباوری است.
اعتقاد عملی به استراتژی توحیدی «انا الله و انا الیه الراجعون» انسان را به مسیر سعادت و رشد هدایت می‌‌کند؛ چراکه چنین انسانی به خوبی می‌‌داند كه عمل به هر دستور الهی‌اي در این مسیر؛ یعنی یک گام به نجات و رستگاری نزدیک‌تر شدن و در مقابل، ترک هر گناه و نافرمانی و عصیان نیز یک قدم از مسیر ضلالت و گمراهی دور گردیدن است.
مربی صالحین وقتی می‌تواند از تلاش اعضای حلقه تربیتی در راستای رشد و تعالی اعتقادی، دینی و معرفتی آنان رضایت خاطر داشته باشد که افراد بتوانند توحید را اثبات کنند، به شناخت لازم در رابطه با اصول اعتقادی اسلام؛ همچون: نبوت، معاد، عدل و امامت رسیده باشند، با صفات ثبوتیه و سلبیه خداوند متعال تا حدودی آشنا شده و فلسفه توسل و توکل را در زندگی بدانند و با فرهنگ انتظار و نیز وظایف منتظران امام عصر (عج) در دوران غیبت آشنایی لازم را پیدا کرده باشند.
همچنین یکی دیگر از مهم‌ترین مؤلفه‌‌‌های اصلی تشکیل دهنده رشد اعتقادی در انسان، تلاش برای باورمندی و التزام عملی افراد به تبعیت عملی از ولایت‌فقیه و آشنایی با این جایگاه خطیر است.
اعتقاد به ولایت فقیه، نقطه اوج باورمندی اعتقادی افراد به حاکمیت اسلام است؛ چراکه اعتقاد به اسلام، بدون اعتقاد به ولایت‌فقیه به منزله اعتقاد به شریعت آسمانی، منهای حقّ حاکمیت خداست.
حال از آنجا که همواره مسئله اعتقاد به ولایت‌فقیه جزو اصلی‌‌ترین عوامل حفظ و تداوم انقلاب در بیش از سه دهه گذشته بوده است، دشمنان این نظام مقدس نیز در طول این سال‌های متمادی بیش از همه، این اصل اساسی و مهم را هدف قرار داده و تلاش می‌‌کنند كه با شبهه‌افکنی و القائات باطل و بی‌پایه و اساس، پایه‌‌‌های اعتقادی به ولایت‌فقیه را در اذهان جوانان و نوجوانان، متزلزل و ضعیف نمایند.

به اشتراک بگذارید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *